Gấu trúc đỏ: họ hàng xa của loài mèo, không làm gì hơn ngoài ăn với ngủ

Sở hữu khuôn mặt đáng yêu với bộ lông xù và có kích thước bằng một con mèo nhà, gấu trúc đỏ đã trở nên nổi tiếng với nhiều người. Dưới đây là 15 sự thật bạn có thể chưa biết về những loài động vật có vú màu đỏ đầy lông này.

1. Gấu trúc đỏ có ngón tay cái giả

Giống như loài gấu trúc “mắt thâm” ở Trung Quốc, gấu trúc đỏ có ngón tay cái giả. Về cơ bản, đây là một xương cổ tay mở rộng có thể hoạt động như một ngón tay cái. Những “ngón tay cái” giúp gấu trúc đỏ cầm và nắm các đồ vật như tre và cành cây để kiếm ăn và di chuyển. Theo nghiên cứu, những ngón cái giả này được thừa hưởng từ một thành viên nguyên thủy của họ gấu trúc đỏ, cũng sống trên cây nhưng có chế độ ăn thịt nhiều hơn.

2. Sống một cuộc đời lơ lửng cô độc trên cây

Giống như con lười, Gấu trúc đỏ dành phần lớn cuộc đời của chúng trên cây, sử dụng móng vuốt bán thu vào của chúng để di chuyển giữa các cành cây và kiếm thức ăn. Chúng sử dụng cây để làm nơi trú ẩn, thoát khỏi những kẻ săn mồi và tắm nắng vào mùa đông. Mắt cá chân của chúng cực kỳ linh hoạt, xương mác và xương chày được thiết kế theo cách để cho phép xương mác quay quanh trục của nó.

Những đặc điểm này giúp gấu trúc đỏ có thể leo lên những thân cây một cách thành thạo. Chúng sống đơn độc một mình, hiếm khi tương tác với những con khác ngoài mùa giao phối đầu đông.

3. Là động vật ăn thịt nhưng lại thích ăn chay

Gấu trúc đỏ ăn gì? Chúng có cấu tạo giải phẫu tiêu hóa của một loài động vật ăn thịt chuyên tiêu hóa protein và chất béo hơn. Chúng cũng sở hữu dấu vết của gen thụ cảm vị umami TAS1R1, cho phép chúng nhận thức các thành phần của thịt và các loại thực phẩm giàu protein khác. Do đó, loài gấu trúc đỏ phù hợp với tiêu hóa thịt hơn là các chất xơ và carbohydrate thực vật.

Tuy vậy, chúng lại không thích tuân theo gien của mình. Cơ thể chúng thích thịt nhưng “trái tim” chúng lại thích lá tre. Tre chiếm khoảng 95% khẩu phần ăn của gấu trúc đỏ. Không giống như gấu trúc mắt thâm ăn gần như mọi phần trên mặt đất của tre (bao gồm cả thân cây, hoặc thân gỗ), gấu trúc đỏ ăn một cách có chọn lọc những ngọn lá giàu dinh dưỡng nhất và khi có sẵn, măng non.

Gấu trúc đỏ
Gấu trúc đỏ đáng yêu

Mặc dù hệ tiêu hóa của chúng không tốt lắm trong việc xử lý các thành phần xenlulo của tế bào thực vật, nhưng tre chiếm 90% trong khẩu phần ăn của chúng. Một con gấu trúc đỏ ăn khoảng 200 măng và lá mỗi ngày, chiếm khoảng 20 đến 30% trọng lượng cơ thể của chúng. Trong khi 10% còn lại chủ yếu bao gồm quả mọng, trứng, nấm, hoa, chim, cây phong và dâu tằm.

4. Có thể tiêu hóa chất độc xyanua

Gấu trúc đỏ có thể tiêu hóa hơn 40 loài tre khác nhau. Giống như gấu trúc mắt thâm khổng lồ, gấu trúc đỏ đã tiến hóa để trung hòa chất độc xyanua trong ruột khi chúng ăn tre, có chứa nhiều hợp chất xyanua. Chúng đã phát triển những đặc điểm chung này và hệ vi sinh vật đường ruột một cách độc lập để thích nghi với chế độ ăn chồng chéo của chúng.

5. Dành hơn 50% cuộc đời để ngủ

Do chế độ ăn ít calo của chúng, gấu trúc đỏ không làm gì nhiều hơn là ăn và ngủ. Trung bình, gấu trúc đỏ dành khoảng 45% thời gian trong ngày để thức và có xu hướng hoạt động nhiều hơn trong thời tiết mát mẻ hơn, đặc biệt là trong mùa giao phối mùa đông. Trong điều kiện nhiệt độ lạnh đáng kể, gấu trúc đỏ có thể ngủ đông, làm giảm tỷ lệ trao đổi chất và tăng lên sau vài giờ khi chúng thức dậy để tìm thức ăn.

Sự thích nghi này cho phép gấu trúc đỏ tiêu tốn gần như ít năng lượng như những con Lười. Điều này rất có lợi nếu xét đến hàm lượng dinh dưỡng thấp trong chế độ ăn của chúng. Chúng cũng thể hiện các hành vi điều chỉnh nhiệt độ, chẳng hạn như cuộn tròn như một quả bóng chặt để giữ nhiệt cơ thể. Ngược lại, khi nhiệt độ ấm áp, chúng vươn mình trên cành và thở hổn hển để hạ nhiệt độ cơ thể.

6. Được sinh ra trong lớp lông

Sau ba tháng lớn lên trong mẹ của chúng, đàn con được sinh ra trong một cái ổ bằng cành cây và cỏ. Gấu trúc đỏ con được bao phủ hoàn toàn bằng lông dày màu xám khi mới sinh ra, mắt và tai của chúng đều khép lại. Lớp lông này bảo vệ chúng khỏi môi trường lạnh giá trên cao. Khi mới sinh, chúng chỉ nặng từ 85 – 100 gram khi mới sinh. Vì vậy tỷ lệ sống sót của chúng thấp tới 50%. Đàn con ở với mẹ của chúng cho đến khi chúng trưởng thành hoàn toàn, khoảng một năm.

Gấu trúc đỏ
Con non mới sinh

7. Bậc thầy ngụy trang

Gấu trúc đỏ có màu đỏ và đen, giúp ngụy trang chúng khỏi những kẻ săn mồi. Màu đỏ trên lưng của chúng giống hệt như màu rêu nâu đỏ và địa y trắng được tìm thấy trên cây nơi chúng sống. Màu đen trên bụng khiến chúng ta khó nhìn thấy chúng từ bên dưới.

Những dấu vết trên mặt giúp chúng sống sót! Các ‘vệt nước mắt’ màu đỏ kéo dài từ mắt đến khóe miệng có thể giúp chúng tránh ánh nắng mặt trời chiếu vào mắt. Màu trắng trên mặt “gần như phát quang” và có thể dẫn đường cho đàn con lạc mẹ trong bóng tối!

Ngoài ra, gấu trúc đỏ còn có khả năng thích ứng tuyệt vời. Chúng có thêm một “ngón tay cái”, tức là một chiếc xương to ra để lấy thân tre và cành cây. Móng vuốt của loài vật này rất sắc và có thể kéo ra sau như một con mèo. Chúng cũng không có miếng đệm chân như nhiều loài động vật có vú. Gấu trúc đỏ có lớp lông bao phủ lòng bàn chân, được cho là có tác dụng cách nhiệt thêm khỏi cái lạnh và giúp bám vào những cành cây trơn, rêu.

8. Đánh dấu lãnh thổ như mèo

Gấu trúc đỏ đánh dấu vùng lãnh thổ bằng cách sử dụng tuyến hậu môn và nước tiểu, cũng như các tuyến mùi nằm giữa bàn chân của chúng. Các tuyến mùi hương này ở dưới chân gấu trúc đỏ tiết ra một chất lỏng không màu, không mùi đối với con người. Chúng kiểm tra mùi bằng cách sử dụng mặt dưới của lưỡi, có cấu trúc giống hình nón để thu chất lỏng và đưa nó đến gần một tuyến trong miệng. Nó là loài ăn thịt duy nhất có sự thích nghi này.

9. Đứng bằng 2 chân sau

Gấu trúc đỏ thường giao tiếp khi chúng cảm thấy bị khiêu khích hoặc bị đe dọa. Chúng sử dụng ngôn ngữ cơ thể – chẳng hạn như đầu nhấp nhô, cong đuôi và đứng thẳng bằng hai chân sau – và nhiều loại tiếng ồn lớn bao gồm cả tiếng “huff-quack” và tiếng còi cảnh báo.

Chúng có thể sử dụng móng vuốt sắc nhọn của mình nếu bị đe dọa. Nếu điều đó không hiệu quả trong việc ngăn chặn kẻ thù, chúng sẽ tiết ra mùi hôi từ tuyến mùi ở gốc đuôi của chúng, như con Lửng Mật Ong, để xua đuổi kẻ thù.

Gấu trúc đỏ
Gấu trúc đỏ đánh nhau

10. Tỷ lệ tử vong cao

Những con  cái có tỷ lệ sinh thấp trong tự nhiên và trung bình chỉ đẻ một con mỗi năm. Điều tồi tệ hơn, tỷ lệ tử vong của gấu trúc cao trong môi trường sống hoang dã của chúng, nơi ký sinh trùng cũng là một vấn đề đáng lo ngại.

Các vấn đề tương tự được ghi nhận là chúng bị nuôi nhốt. Hồ sơ của các cơ sở nuôi nhốt gấu trúc đỏ ở châu Âu từ năm 1992 đến 2012 cho thấy 40,2% tổng số con tử vong là ở đàn con dưới 30 ngày tuổi, với bệnh viêm phổi được liệt kê là nguyên nhân tử vong phổ biến nhất.

11. Những sự thật thú vị khác

– Tên của trình duyệt web Firefox bắt nguồn từ một biệt danh của gấu trúc đỏ. Một trong những biệt danh của gấu trúc đỏ là cáo đỏ. Logo Mozilla Firefox không phải là một con cáo; nó thực sự là một con gấu trúc đỏ.

– Giống như gấu trúc, gấu trúc đỏ nhúng chân vào nước khi cần uống nước.

– Là một trong số ít loài động vật trên hành tinh có thể trèo thẳng xuống cây, từ đầu.

– Được gọi là “First Panda” vì nó được đặt tên như vậy trước gấu trúc thâm mắt gần 50 năm.

– Mặc dù được xếp vào danh sách có nguy cơ tuyệt chủng, gấu trúc đỏ vẫn thường xuyên bị săn trộm vì có màu lông và chiếc đuôi đẹp, thường được sử dụng trên mũ trong lễ cưới ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Video gấu trúc đỏ dễ thương

– Tên khoa học là Ailurus fulgens, có nghĩa là “con mèo tỏa sáng màu đỏ”.

– Được tìm thấy ở 5 quốc gia: Nepal, Ấn Độ, Bhutan, Myanmar và Trung Quốc.

– Gấu trúc đỏ được coi là một hóa thạch sống.

– Có quan hệ họ hàng gần với chồn hôi, chồn hương và gấu trúc hơn là với gấu trúc khổng lồ mắt thâm.

– Theo một nhà khoa học, đây là loài động vật có vú đẹp nhất trên trái đất

– Nhân vật Master Shifu trong phim Kung Fu Panda là một con gấu trúc đỏ.

– Chúng là những kẻ vượt ngục tuyệt vời. Những con gấu trúc đỏ đã dễ dàng trốn thoát khỏi các vườn thú ở London, Birmingham, Rotterdam và Vườn thú Smithsonian.

Sư phụ Gấu trúc đỏ
TỔNG QUAN THÔNG TIN VỀ GẤU TRÚC ĐỎ

– Ngoại hình: màu lông đỏ độc đáo, đầu to, tròn và mõm ngắn với đôi tai to và nhọn. Dáng đi lạch bạch do hai chân trước ngắn hơn. Khuôn mặt của chúng có màu trắng với những vết “nước mắt” màu nâu đỏ kéo dài từ mắt đến khóe miệng. Đuôi dài và dày có các vòng màu đỏ sậm và màu lông xen kẽ.

– Phân loài: thuộc chi Ailurus và họ Ailuridae. Là một loài cổ đại trong bộ Ăn thịt (siêu họ Musteloidea) và có lẽ có quan hệ họ hàng gần nhất với nhóm bao gồm chồn hôi, gấu trúc và chồn. Được chia làm 2 loại: Ailurus fulgens fulgens và Ailurus fulgens styani.

– Kích thước: Con trưởng thành thường nặng từ 3,6 – 7,7 kg và dài từ 56 đến 62,5 cm; cộng với đuôi dài từ 37 đến 47,2 cm.

– Gấu trúc đỏ sống ở đâu: trong những khu rừng ôn đới, cao với những rặng tre ở dãy Himalaya và những ngọn núi cao khác. Chúng trải dài từ phía bắc Myanmar (Miến Điện) đến phía tây các tỉnh Tứ Xuyên và Vân Nam của Trung Quốc. Chúng cũng được tìm thấy trong môi trường sống thích hợp ở Nepal, Ấn Độ và Tây Tạng.

– Gấu trúc đỏ tuổi thọ: 8-12 năm trong tự nhiên, thậm chí lâu tới 23 năm trong điều kiện nuôi nhốt.

– Nguy cơ tuyệt chủng: IUCN liệt kê loài gấu trúc đỏ là loài có nguy cơ tuyệt chủng từ năm 2008. Những con  trưởng thành hoàn toàn bị săn mồi bởi báo hoa mai và báo tuyết, trong khi những con gấu trúc đỏ nhỏ hơn bị diều hâu, cú và các loài chim khác săn đuổi. Những kẻ săn mồi chính của gấu trúc đỏ là con người, đôi khi chúng ta vẫn săn chúng để lấy da và lông, nhưng cũng đe dọa sự tồn tại của chúng thông qua việc phá hủy môi trường sống của chúng.

 

Tác giả
Mi Mèo Mập

Tôi là Mi Mèo Mập, là người tạo ra website Tả Pí Lù. Là một người hay nghiên cứu về động vật, tôi muốn chia sẻ những kiến thức bổ ích, được tổng hợp từ các website nước ngoài uy tín và từ kinh nghiệm thực tiễn của bản thân. Hy vọng các bạn sẽ có được thông tin mình cần, và đưa ra những lựa chọn đúng đắn để giúp bé cưng của mình sống thật khỏe mạnh và hạnh phúc.